Street Art Festival: Τέχνη, ελεύθερη έκφραση και δημιουργία

Συνέντευξη: Κατερίνα Καρσιώτη
Φωτογραφία: Νικολετα Σαββάκη

«WHEN ATHENS MEETS THESSALONIKI»

14

Συναντήσαμε τα μέλη του Street Art Festival κάνοντας τον απολογισμό για το φετινό SAF κοντά στην θάλασσα, εκεί που σκάει το κύμα, εκεί που βλέπουμε όλη την Θεσσαλονίκη και ένας αέρας δημιουργίας, τέχνης και ελεύθερης έκφρασης απλώνεται και μας οδηγεί. Μια ομάδα άκρως ικανή και με ιδιαίτερη αγάπη για μουσική, graffiti, χορό και οτιδήποτε περικλείει την street art κουλτούρα, η οποία ενσωματώνεται στο χώρο της Διεθνούς Έκθεσης (ΔΕΘ Helexpo) και μεταμορφώνει το ολωσδιόλου urban ύφος της σε κάτι ελεύθερο, σε κάτι διαφορετικό, σε κάτι εικαστικό. Πριν δύο εβδομάδες περίπου έλαβε χώρα στην πόλη, μας μετέφερε χρώμα, ήχους, λέξεις και τώρα «πάει διακοπές» ανανεώνοντας φυσικά το ραντεβού για τον επόμενο χρόνο.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η πόλη αποτελεί πάντα μια συνεχή διαδικασία εξέλιξης και η ίδια και οι χώροι της, τείνοντας να προχωρήσει προς τα εμπρός. Το νέο ενσωματώνεται στο παλιό, ανακατασκευάζοντας και επαναπροσδιορίζοντας το δημόσιο χώρο που εμπεριέχει το χρόνο – παρόν, παρελθόν και μέλλον – και αποτελεί ουσιαστικά και το πραγματικό σημείο συνάντησης διαφορετικών δυνάμεων και πολιτιστικών δράσεων. Ο κάθε καλλιτέχνης, μέσα από την ματιά και τον τρόπο δράσης του στο δημόσιο χώρο, εφευρίσκει κάτι νέο και καινοτόμο και αυτομάτως δίνεται η ευκαιρία να σπάσει η δημόσια σιωπή και να προκληθεί διάλογος, συζήτηση, επικοινωνία, γέννηση και προώθηση ιδεών. Ένα εικαστικό γεγονός με το χαρακτήρα ενός Street Art Festival, το οποίο εκτός της ψυχαγωγίας και διασκέδασης που προσφέρει παροτρύνει όλους μας να προβληματιστούμε γύρω από το δημόσιο χώρο και την αστική τέχνη. Graffiti, τοιχογραφίες, χορός, μουσική, λογοτεχνία και κάθε λογής τέχνη, ενώνουν δυνάμεις και εκφράζουν τις ελπίδες, τις προσδοκίες, τους ενδοιασμούς και τις αντιρρήσεις του κάθε καλλιτέχνη, το καθένα με το δικό του μοναδικό τρόπο. Φρεσκάδα και αμεσότητα ιδεών θα έλεγα, αφού δημιουργοί από όλο τον κόσμο συνδιαλέγονται με το χώρο, με τους κατοίκους με το κοινωνικό υπόβαθρο της πόλης. Μία πόλη γίνεται ένα, συνενώνεται, αλληλεπιδρά και αμέσως προάγεται το ταξίδι για το διαφορετικό.

Ο εμβληματικός χώρος της πόλης λοιπόν αναγεννιέται και δείχνει το σύγχρονο πρόσωπό του μέσα από την εναλλακτική τέχνη του δρόμου, ένας πρωτοποριακός συγκερασμός μουσικής, ζωγραφικής, χορού και εικαστικών παρεμβάσεων. Το SAF για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά είναι εκεί να υιοθετεί και να στηρίζει όλο αυτό με τον πιο όμορφο και δημιουργικό τρόπο, με πνοή ελευθερίας, διαφορετικότητας και συμμετοχικότητας! Ορισμένες διαδρομές έχουν κομβικό ρόλο στην ζωή. Άλλωστε «οι εσωτερικές αλλαγές συνεπικουρούνται από τις εξωτερικές περιπλανήσεις».

137

Τι είναι το SAF και ποιοι κρύβονται πίσω από αυτό;
Το SAF ξεκίνησε το 2013 στο πρώην Στρατόπεδο Κόδρα, στην Καλαμαριά. Αρχικά ήμαστε μια παρέα από 3-4 ανθρώπους. Τα κίνητρα ήταν πολλά και διαφορετικά μεταξύ μας. Από αυτό ανακύπτει και η έμφαση στη διαφορετικότητα ως βασικό χαρακτηριστικό του SAF. Είναι μια μεγάλη συνάντηση καλλιτεχνών και ανθρώπων, είναι ένα φεστιβάλ μουσικής και τεχνών και καλλιτεχνικής κουλτούρας σε urban τοπίο. Έχει το σκοπό να αναδείξει χώρους μέσα από μια διαφορετική οπτική και προοπτική αλλά και να συνδέσει διαφορετικούς ανθρώπους με ποικίλα καλλιτεχνικά και κοινωνικά backgrounds κάτω από τη σημαία της δημιουργικότητας και της ποιοτικής διασκέδασης. Πλέον είμαστε 12 άνθρωποι που εργαζόμαστε όλη τη σεζόν για την παραγωγή του, καθώς – τα τελευταία 3 χρόνια τουλάχιστον – φιλοξενεί περισσότερους από 300 Έλληνες και διεθνείς καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο.

Ένα Festival όπου η street κουλτούρα και η τέχνη πρωταγωνιστεί και χρωματίζει δυναμικά τρεις μέρες στη Θεσσαλονίκη. Τι σημαίνει για εσάς street;
Ο ορισμός της έννοιας “street” είναι μήλον της έριδος. Δε θα θέλαμε να χαρακτηρίσουμε κάπως τον ορισμό, καθώς η απόδοσή του επαφίεται στα υποκειμενικά και γνωστικά κριτήρια του εκάστοτε ενδιαφερομένου. Ωραία λοιπόν μας το ρωτάς, τι σημαίνει για εμάς. Για εμάς είναι η ελευθερία, είναι η διαφορετικότητα, είναι η συμμετοχικότητα. Η έννοια του δρόμου είναι ανοιχτή για όλους, όπως ακριβώς και το SAF και αυτό αποδεικνύεται από τη συμμετοχή του κόσμου και των καλλιτεχνών σε αυτό. Το street για εμάς είναι «σπίτι». Εκεί όπου όποιος έρθει θα αισθανθεί φιλόξενος. Είτε με την τέχνη του, είτε ως θεατής και επισκέπτης που έρχεται να βουτήξει στην πανδαισία των χρωμάτων και των δράσεων. Ακριβώς γι’ αυτό το λόγο, το SAF δεν περιορίζεται μόνο στην τέχνη του δρόμου. Γι’ αυτό φιλοξενεί σεμινάρια με διαφορετικό χαρακτήρα και εικαστικές εκθέσεις, που ξεφεύγουν από την αίσθηση του street αλλά τα δένουν όλα μαζί στο πλαίσιο της δημιουργικότητας και την ψυχαγωγίας. Τέλος, για εμάς street είναι η αντισυμβατικότητα. Έξω από νόρμες, από καθωσπρεπισμούς. Η γενιά μας θέλει να αλλάξει τον κόσμο. Παγκοσμίως. Αυτό φαίνεται από τη ραγδαία εξέλιξη της κοινωνίας τα τελευταία 7-8 χρόνια. Εξέλιξη που επιτελείται με ραγδαίες ταχύτητες. Μια τέτοια παραγωγή εν μέσω κρίσης, με αυτούς τους αριθμούς θεωρούμε ότι είναι αντισυμβατική κίνηση. Όταν η καθημερινότητα μας οδηγεί στη λιτότητα, το SAF απαντάει με μουσική, με διεθνοποίηση, με τέχνη, με διασκέδαση, δίνοντας βήμα σε όσους το ζητούν.

Για 4η συνεχόμενη χρονιά το SAF αγκαλιάστηκε από τη Θεσσαλονίκη. Ως διοργανωτές, τι ξεχωριστό θεωρείτε ότι προσδίδει το συγκεκριμένο festival όλα αυτά τα χρόνια στην πόλη;
To SAF είναι ένα πολυθέαμα, μια πολυεπίπεδη εμπειρία. Δεν είμαστε οι πρώτοι που διοργανώσαμε ένα μουσικό φεστιβάλ, ούτε οι πρώτοι που εντάξαμε τη street art και το graffiti ή το χορό σε ένα φεστιβάλ. Είμαστε οι πρώτοι όμως που τα προσφέραμε όλα αυτά σε ένα πακέτο. Αυτό το εκρηκτικό μείγμα ανθρώπων και τεχνών, όλα σε ένα. Με τη δυνατότητα ο επισκέπτης να έρθει σε πρώτο ρόλο, να συμμετάσχει στα σεμινάρια, να πιάσει ένα spray can, να έρθει πιο κοντά με τους καλλιτέχνες που αγαπάει. Και εδώ θα προσθέσω ότι το SAF είχε ως στόχο, να προσφέρει στην πόλη ένα φεστιβάλ που της έλειπε. Με καλλιτέχνες που δε βλέπει κάθε μέρα. Που δύσκολα θα έβλεπες σε ένα φεστιβάλ του εξωτερικού. Αυτό κάναμε και φέτος με τους ONYX, The Four Owls, Kadebostany, Boogie Belgique, DJ Andy Smith (Portishead) αλλά και πέρσι με τους The Herbaliser (Full Band Live ft Rodney P) και τους hip hoppers Sick Jacken, Slaine, Danny Diablo. Aκόμη, κάθε χρόνο έχουμε την τιμή να φιλοξενούμε μερικούς από τους καλύτερους του είδους στο graffiti παγκοσμίως. Αυτά για εμάς. Νομίζω πάντως πως αυτήν την ερώτηση θα έπρεπε να την κάνετε στον κόσμο που επισκέπτεται το SAF φανατικά 4 χρόνια τώρα.

4 2

Πώς προέκυψε η επιλογή του χώρου της Διεθνούς Εκθέσεως της Θεσσαλονίκης ως βασικός χώρος των εργαστηρίων και των δράσεών σας;
Η Διεθνής Έκθεση της Θεσσαλονίκης είναι ένας εμβληματικός χώρος της πόλης μας. Για πολλά χρόνια χαρακτηρίζεται από την καινοτομία, την εξωστρέφεια, τη δυναμική. Το SAF ταυτίζεται με αυτές τις τρεις έννοιες, είναι οι στόχοι του. Συνεχίζοντας, είναι ένας industrial, business oriented χώρος. Εμπόριο, εκθέσεις και αρκετές ακόμη διοργανώσεις. Από συναυλίες έως θεματικά πάρκα. Για πρώτη φορά ωστόσο, η ΔΕΘ – Helexpo, ήρθε τόσο κοντά με μια διοργάνωση αμιγώς καλλιτεχνική και νεανική. Είμαστε όλοι από 18 έως 30 χρονών. Κάθε χρόνο περισσότεροι από 5000 κόσμος, νέος κόσμος, έρχεται για να δει το SAF σε μια Helexpo, όπως δεν την έχει ξαναδεί ποτέ. Εικαστικές παρεμβάσεις, αναδιαμορφώσεις και διακόσμηση, δίνουν έναν εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα σε έναν από τους ομορφότερους χώρους κατά τη γνώμη μας στην πόλη, τη ΔΕΘ – Helexpo. Ο χώρος αυτός έχει απεριόριστες δυνατότητες, είναι ένας κολοσσός. Έχει facilities για τα workshops, απεριόριστο χώρο δράσεων, είναι κεντρικά, είναι γνωστός και το σημαντικότερο, είναι προσβάσιμος από παντού.

Events, projects και εργαστήρια που φιλοξένησε το φετινό SAF.
Το SAF χωρίζεται σε αρκετούς θεματικούς πυλώνες. Φιλοξενεί συναυλίες, parties, εικαστικές εκθέσεις (φέτος εγκαινιάσαμε τη συνεργασία μας με την Urban Act και συγκεκριμένα την BikeArt.gr που πραγματοποιείται εδώ και χρόνια στο Γκάζι, στην Τεχνόπολη). Ακόμη, στο πρόγραμμα συμπεριλαμβάνονταν σεμινάρια χορού hiphop, contemporary experimental, voguing, dancehall, new style. Επιπροσθέτως, οι πιο απαιτητικοί επισκέπτες μπορούσαν να συμμετέχουν και σε comics και 3D Graffiti. Στα πλαίσια των workshops, φέτος είχαμε τη χαρά να συνεργαστούμε με το Youthnest, μια startup/συμβουλευτική νεανικής επιχειρηματικότητας και σκέψης, συνδιοργανώνοντας το workshop “Street Art in SKG” μαζί με τον πολυχώρο του WE. Τέλος, φέτος για πρώτη χρονιά συνεργαστήκαμε με τη συγγραφέα και μέλος της οργανωτικής ομάδας του AthensCon, για το λογοτεχνικό διαγωνισμό και εικαστική έκθεση “Βρώμικες ιστορίες της Πόλης”, ο οποίος συγκέντρωσε περισσότερες από 500 συμμετοχές/ιστορίες!

Flash back και απολογισμός του «Βρώμικες Ιστορίες της Πόλης». Τι κείμενα συναντήσατε και διαβάσατε;
Συνεχίζοντας από την προηγούμενη ερώτηση, το να έχουμε τη συγκεκριμένη δράση στο φετινό SAF ήταν μια φανταστική εμπειρία. Η διάδραση του κόσμου αλλά και η συμμετοχή και το επίπεδο μας άφησε άφωνους. Αρχικά είχαμε κάποιους ενδοιασμούς για τη σύμπλευση της έκθεσης με το συνολικό πρόγραμμα αλλά τελικά, όπως αποδείχθηκε, το ότι κόσμος ανταποκρίθηκε μαζικά και αυτό μας επιβεβαίωσε ότι το SAF, πρέπει όντως να είναι ανοιχτό σε όλα και να αγκαλιάζει τέτοιες πρωτοβουλίες. Συνεπώς, η εμπειρία αυτή μας βρίσκει ανοιχτούς για μελλοντικές παρόμοιες προτάσεις και συνεργασίες αλλά και πειραματισμούς. Όσον αφορά τα κείμενα, θα σας προέτρεπα να μιλήσετε και με την επιτροπή αξιολόγησης της έκθεσης αλλά μπορείτε να τα βρείτε και διαδικτυακά στο 120lekseis.com, που ήταν και ο mastermind μαζί με τη Βέρα Καρτάλου της έκθεσης. Μόλις ξεκινήσετε, λόγω και του ότι είναι short flash fiction stories των 120 λέξεων, δε θα θέλετε να σταματήσετε.

6 3

Σε τι χρησιμεύει μια μεγάλη πόλη να έχει πειρασμούς, αν οι άνθρωποι δεν υποκύπτουν σε αυτούς; Την άποψή σας στην δημοφιλή άποψη του Sir Pelham Grenville Wodehouse, που οι ίδιοι χρησιμοποιήσατε σχετικά με το «Βρώμικες Ιστορίες της Πόλης».
Η ανταπόκριση στην πραγματικότητα – κατά τη γνώμη – μου είναι απόρροια των ερεθισμάτων, σε συνδυασμό με την ιδιοσυγκρασία μας. Ο πειρασμός του ενός είναι η ρουτίνα κάποιου άλλου. Θεωρώ πως όλοι υποκύπτουμε σε πειρασμούς. Ο καθένας στο βάθος του πάθους του. Πολλές φορές άλλοι απαρατήρητοι και άλλοι κραυγαλέα. Αυτό βέβαια, έρχεται σε απόλυτη ευθυγράμμιση και με την ηλικία μας αλλά και με την ευαισθησία στα ερεθίσματα που μας προβάλλονται.

Η Θεσσαλονίκη θεωρείτε ότι έχει αγκαλιάσει τη δημιουργική διαφορετικότητα; Διακρίνετε εξέλιξη όλα αυτά τα χρόνια;
Η Θεσσαλονίκη ήταν σταυροδρόμι πολιτισμών ανέκαθεν, λόγω γεωγραφικής τοποθεσίας και πολιτικής ιστορίας. Στις μέρες μας είναι εύκολο να δει κανείς τις εκατοντάδες πρωτοβουλίες που ξεπηδούν από κάθε στενό, αίθουσα, χώρο, θέατρο, στούντιο και ρίχνονται στη μάχη της αναγνωρισιμότητας. Υπάρχει υπερπροσφορά, δεν είναι κρυφό. Η λύση ώστε να έρθει και μεγαλύτερη εξέλιξη είναι η εξωστρέφεια. Το ταλέντο και η αισθητική αρκετών καλλιτεχνών αλλά και παραγωγών δεν έχει να ζηλέψει τίποτε από την υπόλοιπη Ευρώπη. Αλλά εμείς κυρίως μόνο «εισάγουμε». Ήρθε η ώρα να βάλουμε τη χώρα μας στον ευρωπαϊκό «χάρτη» και δεν εννοώ σαν χώρα της κρίσης. Αλλά αυτά τα κριτήρια είναι πάντα υποκειμενικά.

Το SAF αποτελεί μια μεγάλη συνάντηση δημιουργών και τεχνών, συνάντηση όπου πολιτισμοί και κουλτούρες διαλογίζονται με κοινό σκοπό. Η τέχνη θεωρείτε ότι μπορεί να δράσει θεραπευτικά στην οπτική και στην σκέψη μας, να μας ωριμάσει και να μας πάει ένα βήμα παραπέρα;
Θα το συνδέσω με δύο ερωτήσεις πιο πάνω. Η αισθητική και η οπτική σμιλεύεται από τα ερεθίσματα που δεχόμαστε αλλά και από την εκπαίδευσή μας, στο να τα αναγνωρίζουμε και να τα μελετούμε ώστε να τα ενστερνιζόμαστε και να εξάγουμε «πρώτη ύλη» αισθητικής. Η τέχνη αναμφίβολα είναι η τροφή της ψυχής και της αισθητικής μας. Καλή ή κακή. Άλλωστε αυτό είναι κάτι το υποκειμενικό. Η έκθεση σε αυτήν (την τέχνη) ωστόσο, μόνο θεραπευτικά μπορεί να λειτουργήσει. Προσωπικά, μου ανοίγει νέους ορίζοντες. Νέες προοπτικές. Ακόμη και στο πως αντιλαμβάνομαι την καθημερινότητά μου και την εκάστοτε πραγματικότητα που βιώνω.

1

Ο δικός σας απολογισμός για το 4ο SAF.
Για εμάς, σαν διοργανωτές, υπάρχουν πολλοί απολογισμοί που πρέπει να γίνουν. Από τις διοργανωτικές δομές μέχρι τη διαχείριση και το κλείσιμο της παραγωγής. Η αλήθεια είναι ότι ακόμη είμαστε στο ενδιάμεσο αυτής της διαδικασίας, καθώς χρειάζεται το χρόνο της λόγω του όγκου της παραγωγής. Αυτό που με σιγουριά μπορούμε να πούμε είναι ότι η καρδιά της Θεσσαλονίκης αλλά και όχι μόνο, χτυπάει δυνατά στο SAF. Φέτος ξεπεράσαμε κάθε προηγούμενο αριθμό σε επισκέπτες από άλλα σημεία της Ελλάδας αλλά και του εξωτερικού. Βουλγαρία, Τουρκία, Σερβία, Κροατία, Ιταλία, Αλβανία, Κύπρο. Σίγουρα έπαιξαν ρόλο και τα μουσικά ονόματα. Αλλά η ανταπόκριση στο σύνολο της διοργάνωσης είναι αυτό που μας οδηγεί στο να κάνουμε έναν επαναπροσδιορισμό του απολογισμού μας και να θέσουμε ένα νέο πλαίσιο για του χρόνου. Με τρεις λέξεις. Σας ευχαριστούμε όλους. Με περισσότερες; Σας ευχαριστούμε όλους, συνεργάτες, φίλους, καλλιτέχνες, χορηγούς, υποστηρικτές, αλλά περισσότερο από όλους εσάς που ήσαστε εκεί και το ζήσατε μαζί μας. Για το ότι είστε ατρόμητοι και αντισυμβατικοί. Επειδή είστε διψασμένοι για κάτι διαφορετικό και νέο. Επειδή, αυτή η πόλη εκτιμάει την προσπάθεια και τα αυθόρμητα κίνητρα αλλά περισσότερο επειδή εκτιμάτε την άποψή σας, την αισθητική σας και τα standards σας και διαλέγετε αυτά που θέλετε.

Αν σας έλεγα να μεταφέρετε το SAF στην Αθήνα, ποια περιοχή ή χώρο θα επιλέγατε να το πλαισιώσει;
Δε θα σου κρύψουμε ότι είναι μια συζήτηση που γίνεται εδώ και 2 χρόνια, ωστόσο δεν έχουμε φτάσει στο σημείο απόφασης. Η Αθήνα έχει τις διοργανώσεις της. Η Θεσσαλονίκη χρειάζεται τις δικές της. Ακόμη και αν ήταν να είναι κάπου, θα υπήρχαν αρκετά σημεία, πολυχώροι που μας εμπνέουν. Από το Γκάζι μέχρι την Πλατεία Νερού και το BIOS, έως και τη Μαλακάσα.

*Η ομάδα του Street Art Festival αποτελείται από τους: Αλέξανδρο Μαραντέλο, Σοφία Βολάκη, Κωνσταντίνο Παυλίδη, Αλέξανδρο Κοντόπουλο, Κώστα Γουναρόπουλο, Αλκιβιάδη Ζαχαρίου, Κατερίνα Βουγιούκα, Νάντια Παπαευθυμίου και Στέλιο Κληματζδά.

**Η σελίδα του Street Art Festival στο Facebook.

 

  1. […] Street Art Festival: Τέχνη, ελεύθερη έκφραση και δημιουργία […]

Your email address will not be published. Required fields are marked *

INSTAGRAM
FOLLOW DIDEE