Κωνσταντίνος Ντέλλας

Συνέντευξη: Κωνσταντίνος Δανός
Φωτογράφιση: Τάσος Λιόλιος

Ο Κωνσταντίνος Ντέλλας μιλά για την πρώτη μεταμεσονύκτια εμπειρία του Ιnsomnia Greca, για το θέατρο σαν μέσο έκφρασης και για τον ανταγωνισμό και τη «φθορά» που μπορεί να υποστεί ένας καλλιτέχνης.

konstantinos-dellas-didee.gr-6konstantinos-dellas-didee.gr-1

To Insomnia Greca ήταν μια μεταμεσονύκτια εμπειρία. Μίλησε μου για την πρώτη επαφή. Πώς αντέδρασε ο κόσμος; H προσέλευση σε κάτι ουσιαστικά καινούργιο σε άφησε ικανοποιημένο; Τα επόμενα που θα συνεχίσουν;
Το Insomnia Greca με τις τρεις αγρυπνίες του υπάγεται σε μια γενικότερη πλατφόρμα που έχω βαφτίσει bouλouki project. Αντικανονικοί χώροι, αντικανονικές ώρες, αντικανονική χρήση ήδη γνωστών χώρων. Τόσο αντικανονική, ώστε να μπορέσει να αποδομηθεί η λέξη «κανονική» από μόνη της.

Η πρώτη αγρυπνία, που ονομάστηκε  The Nativitas Insomnia (Η αγρυπνία της Γέννησης), έπαιζε με την έννοια «ξένος», κάτι που θα υπάρχει και στις άλλες δύο που ακολουθούν.  Εγκαταστάσεις με αναφορές στην ιστορία μας πάνω στο μεταναστευτικό και προσφυγικό έως τη σημερινή πραγματικότητα είχαν στηθεί από το υπόγειο του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά έως το ψηλότερό του σημείο. Ο θεατής με την είσοδό του έπαιρνε έναν χάρτη και διέγραφε τη δική του πορεία στο χώρο ορίζοντας μόνος του τους χρόνους και τις στάσεις του. Όλο αυτό κατέληξε σε ένα τραπέζι, όπου υπήρχαν φαγητά που είχαν φτιάξει μετανάστες αλλά και Έλληνες προσφυγικής καταγωγής.

Η προσέλευση του κόσμου ήταν πάνω από αυτό που περιμέναμε εμείς αλλά και το ίδιο το Θέατρο.  Ήταν εντυπωσιακό να βλέπεις την ενέργεια του κόσμου όταν μπήκε – μία ενέργεια συνηθισμένη στο αστικό τοπίο- με γρήγορο ρυθμό, επιθυμία να το καταλάβει και να το χωνέψει πάρα πολύ γρήγορα και πώς ήταν μετά από μισή ώρα.

Άνθρωποι ξάπλωναν στις μοκέτες του θεάτρου και παρακολουθούσαν, έπιναν καφέ και έβλεπαν ταινίες και ντοκιμαντέρ, συμμετείχαν στις διαδραστικές εγκαταστάσεις, έριξαν τους τόνους και τις ταχύτητές τους και με λίγα λόγια το εισέπνευσαν όλο με μια ηρεμία και χαρά βαθιά συγκινητική.

Στο τέλος, κατά τη διάρκεια του τραπεζιού, έβλεπες κόσμο να συνυπάρχει με χαμηλούς τόνους, χιούμορ και χωρίς κανένα ίχνος αγωνίας. Οπότε ναι, νιώθω και νιώθουμε όλοι όσοι δουλέψαμε γι’ αυτό, από τη δημιουργική ομάδα μέχρι τους συντονιστές που συμμετείχαν εθελοντικά –  βαθιά ικανοποίηση.

Ακολουθούν οι άλλες δύο αγρυπνίες – με διαφορετικό ύφος η κάθε μία -,  The Adeus Carne Insomnia (Η Αγρυπνία της Αποκριάς) την Κυριακή της Αποκριάς προς Καθαρά Δευτέρα και The Christus Mortuus  Insomia (Η Αγρυπνία του Πάθους) την Μεγάλη Πέμπτη προς Μεγάλη Παρασκευή. Και οι δύο, μεσάνυχτα με 4 τα ξημερώματα.

konstantinos-dellas-didee.gr-5konstantinos-dellas-didee.gr-13konstantinos-dellas-didee.gr-11

To θέατρο είναι το δικό σου μέσο έκφρασης;
Δυσκολεύομαι πολύ να απαντήσω σε ερωτήσεις που χρειάζονται ένα ναι ή ένα όχι. Όλα νιώθω πως είναι τόσο σχετικά και μικτά που δεν ξέρω αν τελικά υπάρχει κάτι τόσο καθαρό που σηκώνει μονολεκτική απάντηση. Σ’ αυτή την ερώτηση μάλλον θα απαντούσα ιδανικά μια μέρα πριν πεθάνω, όπου τότε θα ήξερα πραγματικά αν το θέατρο ήταν τελικά ο δικός μου τρόπος να εκφράζομαι.

Τι γίνεται έξω από το θέατρο; Όταν δεν παίζεις ή σκηνοθετείς…
Έξω από το θέατρο υπάρχει ένα άλλο τεράστιο θέατρο που πάλι παίζεις και σκηνοθετείς και αφήνεις άλλους να σε σκηνοθετήσουν ή να παίξουν μαζί σου, λήγεις συνεργασίες κι αρχίζεις καινούργιες και κάπως έτσι πορεύεσαι. Με λίγα λόγια, επιλέγεις ή έχεις την ψευδαίσθηση ότι επιλέγεις τα έργα που παίζεις. Προσωπικά αυτή την περίοδο – για να συνεχίσω τη σημειολογική μου προσέγγιση πάνω στην πραγματικότητα – προτιμώ έξω από το θέατρο να συμμετέχω σε μιούζικαλ.

Ποια πιστεύεις είναι τα χειρότερα στοιχεία που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε στη χώρα μας;
Αισθάνομαι ότι το βασικότερο στοιχείο που πρέπει να αντιμετωπίσουμε είναι η παρατεταμένη εφηβεία που περνάμε ως λαός. Βρίζουμε και παράλληλα βολευόμαστε, αντιδράμε με τη δυναμική πυροτεχνήματος και ξεχνάμε εύκολα, μεγαλώνουμε με έναν συγκεντρωτισμό, ενώ το συλλογικό μας ασυνείδητο είναι βουτηγμένο στην ελευθερία του λόγου και της έκφρασης, έχουμε κόμπλεξ για την Ανατολή που αποτελεί το ένα μας μισό και δεν φιλτράρουμε οτιδήποτε δυτικό.

Θέλουμε, με την κυκλοθυμία εφήβου, να τα πετύχουμε όλα σε μια μέρα και πέφτουμε στα πατώματα αν πούνε μπράβο στο διπλανό μας. Με λίγα λόγια, τα χειρότερα στοιχεία που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε στη χώρα μας, είναι τα χειρότερα στοιχεία των πολιτών της.

konstantinos-dellas-didee.gr-7konstantinos-dellas-didee.gr-9konstantinos-dellas-didee.gr-10

Υφίσταται ο λάθος “ανταγωνισμός” μεταξύ ηθοποιών σήμερα; Έχεις βιώσει κάτι αντίστοιχο στη δουλειά σου;
Συνηθίζω να λέω – και στον εαυτό μου – ότι, όπου υπάρχουν άνθρωποι, όλα είναι σχετικά. Παντού βρίσκεις τον ανταγωνισμό γιατί παντού υπάρχει ανασφάλεια, όπως παντού βρίσκεις τη γενναιοδωρία γιατί παντού υπάρχει γενναιότητα. Προσωπικά, δεν είμαι τόσο καλός ή έστω τόσο γνωστός, ώστε να έχω βιώσει τον ανταγωνισμό.

Είναι μια δουλειά που έχει απαιτήσεις και μια δουλειά που έχει μεγάλη έκθεση σε μίντια, δημοσιογράφους κλπ. Κάθε παράσταση δηλαδή δέχεται κριτική και ναι, είναι μεν αυτονόητο καθώς πρέπει να ακουστούν γνώμες και απόψεις και να ενημερωθεί το κοινό, αλλά αυτό μπορεί να προκαλέσει φθορά; Φθορά σε έναν καλλιτέχνη ώστε να μην καταφέρει να ολοκληρώσει όπως πιθανόν θέλει μια δουλειά και να αναγκαστεί να «προσαρμοστεί» με τη λογική του ότι δεν θα εισπράξει άμεση αρνητική κριτική;
Όταν διαβάζω μια κριτική που αφορά είτε δουλειά που έχω υπάρξει είτε κάποιων συναδέλφων, πρώτα κοιτάζω αν με κερδίζει σαν κείμενο, αν η γραφή του μου μιλάει. Ένα κείμενο δηλαδή που θα φωνάζει ότι η κριτική πέρασε από διεργασίες και αναγνώσεις προτού γίνει γραπτός λόγος. Κάπως έτσι γλυτώνω τη φθορά, προσπαθώντας δηλαδή να μην αναλωθώ σε οπτικές που έτσι κι αλλιώς δεν μου πάνε. Το να καθορίσει μια ενδεχόμενη κριτική την πορεία της δημιουργίας σου, είναι σαν να επιβεβαιώνεις το ότι ο φόβος έχει καταλάβει και την τέχνη. Αλλά και να συμβεί, η φθορά έγκειται στο πόσο παθητικά το διαχειρίζεσαι με τον εαυτό σου από εκεί και πέρα.

Aπό τι πρέπει να διακατέχεται ένας ηθοποιός ή μια ομάδα ηθοποιών ώστε να διαμορφωθεί σωστά το αποτέλεσμα μιας παράστασης;
Η πίστη είναι το ιδανικό, αλλά η πίστη κερδίζεται και επαναπροσδιορίζεται διαρκώς. Γι αυτό θα πω η διαθεσιμότητα, που πάει να πει πόσο ανοιχτός είναι ο καθένας να πιστέψει. Αυτό θεωρώ το μέγιστο στοιχείο, διαθεσιμότητα για πίστη και μετά όλα και όλοι έχουν την υποστήριξη που τους πρέπει.

konstantinos-dellas-didee.gr-2konstantinos-dellas-didee.gr-12

Πώς πιστεύεις αντιμετωπίζει το ελληνικό κοινό το θέατρο; To έχει αναγνωρίσει σαν χρήσιμη τέχνη;
Το ελληνικό κοινό δεν είναι μία κατηγορία, άρα είναι άδικο να το αντιμετωπίσουμε έτσι. Όντας μέσα στο ελληνικό κοινό κι εγώ, αγαπώ τους καθαρούς θεατές απ’ όποιο είδος θεάτρου κι αν έλκονται κι έτσι προσπαθώ να είμαι κι εγώ. Το θέατρο ως χρήσιμη τέχνη νομίζω πως αναγνωρίζεται κάθε φορά που μία παράσταση πετυχαίνει τους στόχους της και κάνει τους ανθρώπους να ξαναβρίσκουν τα κέντρα τους είτε μέσω της ευθυμίας, είτε μέσω της σκέψης ή ακόμα και της θλίψης, δηλαδή όταν τους λέει «νιώσε άφοβα, εδώ μπορείς». Όταν συμβαίνει αυτό, ο κόσμος το νιώθει και το επικοινωνεί.

Πώς είναι η ζωή σου στην Αθήνα σήμερα; Τι σε δυσαρεστεί και τι σε ικανοποιεί;
Η ζωή μου στην Αθήνα σήμερα δε διαφέρει φαντάζομαι από τη ζωή πολλών ανθρώπων γύρω μου. Δυσκολία στα οικονομικά, διαρκής προσπάθεια να υπάρχω καλλιτεχνικά και προσωπικά ελπίζοντας αλλά και διαρκές μοίρασμα με φίλους και ανθρώπους που νιώθω ότι συγγενεύουμε στα μυαλά και στις καρδιές.

Με δυσαρεστεί αφάνταστα η ύπαρξη της ηλιθιότητας που αντιμετωπίζω στην καθημερινότητά μου από ανθρώπους που αντί να εκμεταλλευτούν την παρούσα κατάσταση για μια ουσιαστικότερη θεώρηση της ζωής, επιμένουν να δουλεύουν με τον κώδικα της Ελλάδας του ’80, με ικανοποιεί αφάνταστα ότι όλο και περισσότεροι άνθρωποι αναγνωρίζουν αυτή την ηλιθιότητα και με κάνουν να ελπίζω ότι μπορεί και να πάψει να είναι τόσο ενοχλητικά επικίνδυνη.

konstantinos-dellas-didee.gr-14

• H φωτογράφιση έγινε στο Δημοτικό θέατρο Πειραιά.

Kωνσταντίνος Δανός

  1. […] Κωνσταντίνος Ντέλλας και η δημιουργική ομάδα του BOUΛOUKI PROJECT (Ανδρέας […]

  2. […] Κωνσταντίνος Ντέλλας παρουσιάζει την τρίτη Αγρυπνία στο Δημοτικό Θέατρο […]

Your email address will not be published. Required fields are marked *

INSTAGRAM
FOLLOW DIDEE