Kapani Project: Ένας όμορφος θεσμός σε μια γειτονιά με ιστορία

Συνέντευξη: Κατερίνα Καρσιώτη
Φωτογραφία: Όλγα Κοτλίδα

“WHEN ATHENS MEETS THESSALONIKI”

Βρεθήκαμε στο Kapani Project και συναντήσαμε το διοργανωτή Κωνσταντίνο Τίκη κάνοντας έναν απολογισμό και συζητώντας περί της εικαστικής και πολιτιστικής δράσης στην πιο αυθεντική γειτονιά της πόλης.

Ήταν όλοι όσοι σκέφτηκαν, σχεδίασαν, εργάστηκαν και πρότειναν. Ήταν όλοι όσοι άκουσαν, ανταποκρίθηκαν, στήριξαν και συμμετείχαν, ήταν όλοι όσοι φαντάστηκαν, οργάνωσαν, έστησαν και μοιράστηκαν, ήταν όλοι όσοι ήρθαν και ξαναήρθαν, άκουσαν, είδαν, έμειναν ή έφυγαν. Ήταν ένα ξέσπασμα στο κέντρο της πόλης για τους ανθρώπους της πόλης. Ήταν μια γιορτή ασυνήθιστη, απρόβλεπτη, αυθεντική και συγκινητική. Ήταν μια ιδέα που έγινε πραγματικότητα και ξεπέρασε την φαντασία.Ήταν το Kapani Project στα στενά της αγοράς την περασμένη Τετάρτη.

img_9224img_9303

Σε μια από τις πιο παραδοσιακές γειτονιές της πόλης, εκεί που επικρατούν τα σοκάκια, τα πλακόστρωτα και οι καφενέδες, συνέβη κάτι πολιτιστικό και εικαστικό. Εκεί στην παλιά αγορά της Θεσσαλονίκης, που διατηρεί ακόμα την ανθρωπιά, την αυθεντικότητα, την καλοσύνη, τα καθαρά βλέμματα και το φιλότιμο. Εκεί που σε άλλα χρόνια θα άκουγες ήχους του Τσιτσάνη, της Μπέλλου, του Βαμβακάρη, της Γεωργακοπούλου του Περπινιάδη και άλλων τόσων…

Εκεί που τόσοι πολιτισμοί, κουλτούρες και άνθρωποι συνενώθηκαν και έδρασαν. Σε μια περιοχή, σ’ ένα Καπάνι που ο θεσμός της γειτονιάς υφίσταται ακόμα. Κρεοπωλεία, ψαράδικα, μπακάλικα, καφενέδες, παντοπωλεία και τυροκομεία, μαγαζάκια για υφάσματα και κλωστές, μπαχάρια, καβουρδισμένο κακάο και καφέ και καραμέλες Τσάρλεστον δεν διατηρούν απλώς την αγορά αλλά την παρέα. Περιοχή με δυναμική, με ατμόσφαιρα κινηματογραφική, με ωραίους ανθρώπους, μνήμες, ιστορία και από πάντα γεύσεις και μυρωδιές γνήσιες. Με πωλητές και εμπόρους να τελειώνουν τη δουλειά και να τους βλέπεις να ξεκουράζονται και πάλι εκεί. Να γίνονται όλοι ένα, στήνοντας αυτοσχέδια τραπέζια και τελάρα για φαγητό, φρέσκο καβουρμά, τυριά, κασέρια και λιαστές πιπεριές και το τσιπουράκι στο χέρι. Να σε φωνάζουν να καθίσεις μαζί τους, να ανταλλάξετε λέξεις, να «τσιμπήσεις» από το γεύμα τους και να σου δίνουν κατιτίς και για το σπίτι.

Αυτό είναι το Καπάνι, αυτή είναι η πραγματική αγορά, η όμορφη γειτονιά, οι αυθεντικές στιγμές. Εκεί έδρασε και το Kapani Project με ωραία ενέργεια, μουσική, εικαστικά και δυνατή ατμόσφαιρα στο πιο δυνατό αστικό σημείο της πόλης. Εκεί που κατάφερε να συνενώσει το παλιό με το νέο, μέσω της δύναμης της τέχνης, εκεί που κατάφερε να δώσει βήμα σε δυο κόσμους να συνδιαλεχθούν και να συνομιλήσουν με τον πιο όμορφο και μοναδικό τρόπο.

img_9239img_9184

Tι είναι το Kapani Project και ποιοι κρύβονται πίσω από αυτό;
Πρόκειται για ένα γεγονός, μια δράση, που δημιουργήθηκε με απώτερο σκοπό να εντάξει την παλιά αγορά Καπάνι στον πολιτιστικό και κοινωνικό ιστό της Θεσσαλονίκης. Ήταν μια ιδέα, που γεννήθηκε λόγω της αγάπης μου για την συγκεκριμένη περιοχή και της ιδιαίτερης δυναμικής που διαθέτει και απελευθερώνει στο γύρω χώρο. Ευθύς αμέσως κάλεσα μια ομάδα να ενσωματωθεί στο όλο project και όλοι δέχτηκαν με χαρά, ώστε να συσπειρωθούμε και να εξωτερικεύσουμε τη συγκεκριμένη δράση. Πίσω από όλη αυτή την κίνηση κρύβονται γραφίστες, δημοσιογράφοι, εικαστικοί, επικοινωνιολόγοι, μουσικοί. Πιο συγκεκριμένα, μια ομάδα που αποτελείται από την Ελένη Σκάρπου (γραφείο τύπου), τη Νίκη Μιχαηλίδου (επιμέλεια παραστατικών τεχνών), το Νίκο Καλαϊτζίδη (σκηνογράφο), τη Δήμητρα Καρατζά (μεταφράσεις), το Λάζαρος Αλλιλόμη, τον Αλέξανδρο Πλομαρίτη και τον Ανδρέα Πάτση (καλλιτεχνική επιτροπή), τον Κωστή Ζαφειράκη (παρουσίαση-αφήγηση), την Άντια Αγγελίδου (γραφίστρια), το Βασίλη Παπαδόπουλο και τη Μαρία Μόζα (social media) και το Χάρη Τσιτούρα. Μαζί μου στην οργανωτική επιτροπή, οι Στέργιος Φουρκιώτης, Γιώργος Παναγιωτίδης και Ιωάννης Τόμτσης (βίντεο/μοντάζ).

Με ποιον τρόπο, μέσα από τη δράση του Kapani Project, αναβιώνει η περιοχή Καπάνι ως ένας ιδιαίτερος ζωτικός οργανισμός της πόλης;
Το Καπάνι σαν περιοχή αποτελεί την κοιλιά του κέντρου της Θεσσαλονίκης. Μια γειτονιά – από μόνη της θα λέγαμε – με ποικίλες αναμνήσεις, ιστορία και μνήμες. Αποτέλεσε την πρώτη μεγάλη αγορά της πόλης από τα παλιά χρόνια, μια αγορά που αγκάλιασε στον ιστό της πολλές εθνικότητες και πολιτισμούς. Επιθυμία όλης της ομάδας ήταν να καταφέρουμε να φέρουμε και να προσελκύσουμε το νέο κόσμο στα παραδοσιακά σοκάκια της Θεσσαλονίκης και να αναβιώσουμε την περιοχή μέσω της μουσικής, των εικαστικών και των performances. Μέσα από αυτές τις δυνάμεις ο παλιός και ο νέος κόσμος θα ενωθούν, θα συνδιαλεχθούν και θα συνομιλήσουν με τον πιο όμορφο και καλλιτεχνικό τρόπο.

img_9279 img_9333

Και γιατί στο Καπάνι, με ποια αφορμή και τι σκοπό;
Το Καπάνι θυμίζει ένα παλιό σεντούκι που κρύβει θησαυρούς. Αν σταθεί κανείς λίγο στα στενά, θα διαισθανθεί τη Θεσσαλονίκη μιας άλλης εποχής. Η πρόκληση για εμάς είναι να δούμε την αγορά σαν παλίμψηστο, ώστε να εμπνευστούμε και να φανταστούμε μια συνέχεια για την πόλη που αγαπάμε. Όχι να πέσουμε στην παγίδα μονάχα της νοσταλγίας, για μια φανταστική πόλη που χάσαμε. Η αγορά μέσω της δράσης του Kapani Project έχει την ευκαιρία να γνωρίσει ένα νέο κοινό, όπως αντίστοιχα και το «φρέσκο αίμα» της πόλης, να αγκαλιάσουν, να εμπνευστούν, να δημιουργήσουν και να διασκεδάσουν σ’ έναν τέτοιο χώρο με απίστευτη δυναμική και βαρύτητα. Είναι ο τόπος της πόλης, όπου στεγάζονται μαγαζιά τριών και τεσσάρων γενεών, ο τόπος που θα επιθυμούσαμε να δούμε ξανά ως το πολιτιστικό κέντρο της πόλης.

Γιατί το συγκεκριμένο λογότυπο στην αφίσα; Τι συμβολίζει;
Συμβολίζει τον τηλεβόα, που χρησιμοποιούσαν παλιά οι έμποροι και μικροπωλητές στο Καπάνι, για να προσελκύσουν κόσμο να αγοράσουν τα εμπορεύματά τους. Μ’ έναν παραλληλισμό λοιπόν και το Καπάνι Project καλεί τους κατοίκους αλλά και τους επισκέπτες της Θεσσαλονίκης να έρθουν και να παρακολουθήσουν διάφορα πολιτιστικά και εικαστικά πεδία, τα οποία θα λάβουν χώρα στην περιοχή. Μουσική, performances, χορός και ποικίλες δράσεις ενσωματώνονται στο project και μέσω αυτών των δυνάμεων το παλιό έρχεται σε πλήρη διάλογο με τη νέα και σύγχρονη πινελιά.

Τα βασικά στοιχεία, τα συστατικά της Θεσσαλονίκης, πού αντικατοπτρίζονται στο Καπάνι;
Η αυθεντικότητα των ανθρώπων, η παράδοση, ο αυθορμητισμός, η καλοσύνη και χιλιάδες μνήμες, αποτυπώματα και φυσικά ο πολιτισμικός χαρακτήρας, αφού πέρασαν, εγκαταστάθηκαν και έδρασαν διαφορετικοί πολιτισμοί και διαφορετικές κουλτούρες.

Το ιδιαίτερο εκείνο στοιχείο που προσέδωσε το Kapani Project στο κοινό; Τι διαφορετικό παρακολούθησε;
Το ιδιαίτερο εκείνο στοιχείο είναι το ίδιο το Καπάνι σαν περιοχή. Η ιστορία της αγοράς, οι γεύσεις, οι μυρωδιές, τα σοκάκια, τα πλακόστρωτα, το τοπίο που είναι άκρως κινηματογραφικό και εξωτερικεύει μια μαγεία, μια ατμόσφαιρα αυθεντική, μια δυναμική ασύγκριτη. Έχοντας όλα αυτά τα σημαντικά συστατικά, θέλαμε να δημιουργήσουμε ένα πραγματικό αστικό φεστιβάλ στην καρδιά της πόλης και να αποτελέσουμε τo έναυσμα, ώστε κι άλλες δημιουργικές ομάδες να ενεργοποιηθούν και να κινηθούν πολιτιστικά στο συγκεκριμένο χώρο.

img_9145 img_9418

Πώς αντέδρασαν οι μικροπωλητές της περιοχής στο άκουσμα ενός τέτοιου project;
Στην αρχή αντιμετωπίσαμε μια σχετική επιφυλακτικότητα και δυσπιστία από τον κόσμο στο Καπάνι, πράγμα που νομίζω ότι ήταν απόλυτα λογικό. Πρόκειται για εργαζόμενους που ξυπνούν από τα χαράματα για να έρθουν στην δουλειά τους και φαντάζομαι σαν σκέψη τους δυσκόλευε, τους φόβιζε και τους γέμιζε ανάμεικτα συναισθήματα. Φυσικά ήταν κάτι πρωτόγνωρο και άγνωστο για όλους, για το πώς θα ήταν να στηθεί ένα τέτοιο πολιτιστικό γεγονός στην περιοχή αυτή. Εν τέλει το όλο project αγκαλιάστηκε ιδιαίτερα και σε συνδυασμό με την επισκεψιμότητα, η οποία κατά τη διάρκεια του Kapani Project ανέβηκε πάρα πολύ, μας χαροποίησε και μας γέμισε με ανακούφιση.

To πρώτο feeling από τη διοργάνωση του 1ου Kapani Project; Τα πρώτα συναισθήματα μετά το πέρας του project;
Μεγάλη, μεγάλη χαρά και ικανοποίηση. Ανακούφιση γιατί, για να λάβει χώρα το project, έπρεπε να συντονιστούμε πολλά άτομα, συγκίνηση και μόνο θετικές σκέψεις βλέποντας τον κόσμο να διασκεδάζει και να το αγκαλιάζει όλο αυτό. Δημιουργήθηκε μια ωραία φασαρία και θα έλεγα ότι την περασμένη Τετάρτη κάτι γεννήθηκε στην πόλη, εκεί στο Καπάνι. Εμείς ελπίζουμε τα καλύτερα και φανταζόμαστε τα καλύτερα και για το επόμενο project.

Τι συνέβη λοιπόν όταν το παλιό συνάντησε το νέο,όταν οι μυρωδιές και οι γεύσεις από τα μπαχαρικά,τις αγορές και τους καφενέδες για μία μέρα συνάντησα την πιο σύγχρονη street οπτική. Η γνώμη σου για την χρήση και την εκμετάλλευση του δημόσιου χώρου.
Συνέβη κάτι πολιτιστικό και εικαστικό. Συνέβη μια μεγάλη παρέα από γνωστούς και άγνωστους, από φίλους και ανθρώπους που έβλεπες για πρώτη φορά να γίνονται μια παρέα στην παλιά αγορά της πόλης και να διασκεδάζουν, να παίζουν μουσική, να συνομιλούν, να ανταλλάζουν απόψεις, να παρατηρούν performances, να ψωνίζουν ή να κάθονται στα καφενεδάκια για φαγητό και τσιπουράκι. Και όλα αυτά σ’ ένα άκρως αστικό τοπίο, σ’ έναν άκρως δημόσιο χώρο, που καλό είναι να χρησιμοποιούμε για δράσεις πολιτιστικού και καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος, να πλησιάζουμε τους φορείς για συνεργασία. Οι δημιουργικές ομάδες να είναι ανοιχτές για τέτοιες κινήσεις σε χώρους, που εκτός από το ότι είναι αστικοί, να είναι και δημόσιοι, γιατί εκεί υπάρχει ελευθερία κινήσεων, πνεύματος, δημιουργίας και προωθείται το μαζί, το σύνολο, το «εμείς».

Τι φέρει από το παρελθόν, πώς στέκεται στο παρόν και πώς φαίνεται να βαδίζει σε μια νέα εποχή στο μέλλον;
Φέρει αποτύπωμα πολιτισμών, παραδόσεις, γεύσεις, πρακτικές και δεξιοτεχνίες. Ένα άυλο αλλά ανυπολόγιστο – σε αξία – κεφάλαιο σήμερα βρίσκεται σε κρίση, όπως άλλωστε τα πάντα γύρω μας. Το Kapani Project ψάχνει στα στενά της αγοράς μιαν άκρη του νήματος που θα οδηγήσει το Καπάνι στη νέα φάση της ύπαρξής του.

Μιλάτε για θεσμό. Θα υπάρξει και συνέχεια με δράσεις στην ίδια λογική του Kapani Project;
Μακάρι! Πιστεύουμε πολύ στο εγχείρημα και νιώθουμε τον ενθουσιασμό όσων έσπευσαν να το στηρίξουν και είναι πολλοί. Καλλιτέχνες, οργανωτές, επικοινωνιολόγοι, δημοσιογράφοι, φορείς, εθελοντές και βέβαια επιχειρηματίες και έμποροι της αγοράς. Μόνο κάτι καλό μπορούσε να βγει από μια τέτοια σύμπραξη. Υπάρχουν πολλές ιδέες και ελπίζω να υλοποιηθούν με τον πιο όμορφο τρόπο.

img_9215

Αν σας έλεγα να μεταφέρετε το Kapani Project στην Αθήνα, ποια περιοχή θα επιλέγατε για τη δράση του;
Το όμορφο είναι ότι μετά το πέρας του project, δεχτήκαμε πρόσκληση από την Αθήνα και αυτό αποτελεί για εμάς μεγάλη τιμή. Υπάρχουν αθηναϊκές περιοχές και χώροι που θα μπορούσαν να το φιλοξενήσουν και να το δούμε κι εμείς να παίρνει μορφή και να δραστηριοποιείται και προς το νότο. Ιδέες υπάρχουν, όρεξη και δημιουργικότητα μπόλικη, θα το δούμε στη συνέχεια.

Ήταν μια ιδέα που έγινε πραγματικότητα και ξεπέρασε την φαντασία. Ήταν το Kapani Project την περασμένη Τετάρτη στα στενά της αγοράς. Σας ευχαριστούμε όλους που το αγκαλιάσατε και το κάνατε δικό σας!

Φορέας Διοργάνωσης: Αd.Art  (Παύλου Μελά 42 Τ_ 2310 254251)
Οργανωτική Επιτροπή: Κωνσταντίνος Τίκης, Χαρίλαος Τσίτουρας, Kατερίνα Βουγιούκα
Καλλιτεχνική Επιτροπή: Αλέξανδρος Πλομαρίτης, Ανδρέας Πάτσης, Λάζαρος Αλληλόμης
Επιμέλεια Παραστατικών τεχνών: Nίκη Μιχαηλίδου
Γραφείο Τύπου: Ελένη Σκάρπου
Οπτική Επικοινωνία: Άντια Αγγελίδου
Παρουσίαση / Αφήγηση: Κωστής Ζαφειράκης
 Βιντεο μοντάζ: Στέργιος Φουρκιώτης, Γιώργος Παναγιωτίδης, Ιωάννης Tόμτσης
Social Media: Μαρία Μόζα, Βασίλης Παπαδόπουλος
Μεταφράσεις: Δήμητρα Καρατζά
Νομική Προστασία: Γιώργος Τσάτσος & Συνεργάτες

*Περισσότερα για το Kapani Project μπορείτε να βρείτε στη σελίδα του στο Facebook.

img_9433

INSTAGRAM
FOLLOW DIDEE