Solomon: Ένα ταξίδι που ποτέ δεν τελειώνει

Συνέντευξη: Μάτα Λίτου
Φωτογράφιση: Ανδρέας Πανόπουλος

Αν το Solomon ήταν από χαρτί, οι σελίδες του θα ήταν καραβάκια, αεροπλάνα και σαΐτες σαν αυτά που φτιάχναμε μικροί. Σκοπός του δεν είναι να σε κάνει τουρίστα στη ζωή και στον πολιτισμό των άλλων, δεν είναι το περιοδικό που θα συναντήσεις στο αεροδρόμιο ή σε stand σε κάποια γωνία της πόλης και θα το ξεχάσεις διπλωμένο πάνω στο τραπέζι φεύγοντας από την καφετέρια. Σκοπός του είναι να ταξιδέψεις με τις ιστορίες του, να ζήσεις με τους ανθρώπους του, να τους κάνεις δικούς σου σαν αυτούς που προκύπτουν τυχαία στα ταξίδια σου περνάτε μαζί μία ώρα, μία μέρα, μία βδομάδα και μετά χάνεστε αλλά δεν τους ξεχνάς ποτέ. Κάπως έτσι είναι και το Solomon, από τη στιγμή που θα γυρίσεις το οπισθόφυλλο θα το κουβαλάς μαζί σου ακόμη και αν το αρχείο του χαθεί από τον υπολογιστή σου.

Γιατί το Solomon, σε έναν κόσμο που κομματιάζεται από σύνορα, γραμμές και ονόματα, βρίσκει χώρο για όλους και με έναν τρόπο μαγικό μας ενώνει. Μα επειδή τα πολλά λόγια είναι φτώχια, το καράβι έχει μαζέψει τα σκοινιά του, το ταξίδι ξεκινάει κι έχει έρθει η ώρα να σας συστήσουμε το πλήρωμα.

Solomon Magazine-7

Θα ήθελα να μας συστήσετε το Solomon. Τι ακριβώς είναι;
Το Solomon είναι πολλά πράγματα. Όλα όμως στηρίζονται στη φιλοσοφία πώς, προκειμένου να διαμορφώσουμε μία κοινωνία που θα τους υπολογίζει όλους, θα πρέπει να ξεκινήσουμε να συνεργαζόμαστε. Όλες μας οι δράσεις υλοποιούνται μέσα από τη συνεργασία ντόπιων, προσφύγων και μεταναστών. Είναι σημαντικό να τονίσουμε πως η συμμετοχή των ντόπιων διαφέρει ως προς άλλες πρωτοβουλίες, καθώς στο Solomon δεν έχουν το ρόλο του «υπερήρωα» που θα εκπολιτίσει ανθρώπους της Μέσης Ανατολής. Η πρώτη μας δράση είναι η διαδικτυακή έκδοση του διμηνιαίου περιοδικού με τον τίτλο Solomon και τη συντακτική μας ομάδα μέχρι στιγμής να αποτελείται από ανθρώπους με καταγωγή από Αφγανιστάν, Ελλάδα, Λευκορωσία, Πακιστάν, Ρωσία και Σομαλία.

Γιατί Solomon και γιατί τόσοι ελέφαντες;
Κάπου τον Οκτώβρη, που ψάχναμε όνομα με τη Ρόζα, τη ρώτησα ποιο βιβλίο διάβαζε εκείνη την περίοδο. Ως γνωστή βιβλιοφάγος, ήμουν σίγουρος ότι κάτι καλό θα διάβαζε. «Το ταξίδι του Ελέφαντα» μου λέει, του Jose Saramago. Η ιστορία του ελέφαντα με το όνομα Solomon, είναι πως έπρεπε να ταξιδέψει με τα πόδια από την Πορτογαλία στην Αυστρία, όταν δόθηκε ως γαμήλιο δώρο. Ο Solomon όμως, έπρεπε να ταξιδέψει από την Ινδία στην Πορτογαλία, όταν αγοράστηκε εξαρχής από τον Βασιλιά της Πορτογαλίας! Στο ταξίδι του λοιπόν, το βιβλίο περιγράφει τις διαφορετικές προσωπικότητες που λάμβανε ο ελέφαντας στα μάτια του κάθε λαού που τον έβλεπε για πρώτη φορά. Προσωπικότητες άλλαζαν από την εκάστοτε κουλτούρα του κάθε λαού, παρόλο που ο Solomon ήταν πάντα ένας απλός ελέφαντας! Μα υπάρχει πιο κατάλληλος εκπρόσωπος των προσφύγων και των μεταναστών; Επίσης με μια πρώτη αναζήτηση, το domain www.solomon.gr είδαμε πως ήταν ελεύθερο!

Πώς έγινε η αρχή; Η πρώτη σκέψη;
Κάποια στιγμή έπρεπε να βρω σπίτι για έναν πρόσφυγα από το Αφγανιστάν μέσα από την πλατφόρμα του Refugees Welcome – Greece. Μέσα από τη συζήτησή μας με τον πρόσφυγα, ο οποίος μένει 9 χρόνια στην Ελλάδα, αναδείχθηκαν μεγάλα προβλήματα σχετικά με την κοινωνική ένταξη. Εκείνος ο άνθρωπος είναι μόλις 29 ετών, έχει σπουδάσει μαγειρική και νιώθει τόσο δημιουργικός, θέλει να κάνει τόσα πράγματα αλλά δεν ξέρει πώς και από πού να ξεκινήσει. Το μεγάλο του παράπονο ήταν πως τόσα χρόνια στην Ελλάδα, έκανε παρέα μόνο με Αφγανούς και γενικώς ήταν κοντά μόνο με την Αφγανική Κοινότητα. Κάπως έτσι γεννήθηκε η ιδέα για το περιοδικό του Solomon. Ε, μετά μίλησα με τη Ρόζα και της το πρότεινα. Ο ενθουσιασμός της αρκούσε για να καταλάβω πως δεν υπάρχει περίπτωση να μην το στήσουμε!

Πώς προέκυψε η σύσταση της ομάδας; Ποιοι κρύβονται πίσω από τον «ελέφαντα»;
Πρώτα απευθύνθηκα στη Ρόζα μέσω μιας κοινής γνωστής. Μόλις το φτιάξαμε λίγο στο μυαλό μας απευθυνθήκαμε στο Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων, όπου μας σύστησαν τον Nadir Noori από το Αφγανιστάν και τον Hassan Hassan από τη Σομαλία. Ο πρώτος είναι Διαπολιτισμικός Μεσολαβητής και εκπληκτικός φωτογράφος, ενώ ο δεύτερος εργάζεται ως Διερμηνέας και έχει σπουδές πάνω στη Διεθνή Κουζίνα. Στη συνέχεια σκεφτήκαμε πως θα πρέπει να υπάρχουν και γυναίκες στην ομάδα μας, οπότε ήρθαμε σε επαφή με την Μέλισσα, μία οργάνωση για τις Μετανάστριες Γυναίκες στην Ελλάδα. Εκεί γνωρίσαμε την Anna Mironova από τη Ρωσία και τη Nonna Daigorodova από τη Λευκορωσία. Και οι δύο εργάζονταν ήδη ως δημοσιογράφοι. Μετά το πρώτο τεύχος, μέσω του Impact Hub Athens γνωρίσαμε και τον Khan Yousafzai από το Πακιστάν, ο οποίος αποτελεί το νέο μέλος της ομάδας.

Solomon Magazine-2-2Solomon Magazine-4

Ποια ήταν τα πρώτα συναισθήματα, όταν πια ξεφυλλίζατε το πρώτο τεύχος;
Το πρώτο τεύχος ήταν έτοιμο ένα μήνα πριν το δημοσιεύσουμε. Είχαμε αρχίσει να πιστεύουμε πως δεν θα κυκλοφορήσουμε ποτέ. Τα capital controls και η γραφειοκρατεία μας κρατούσαν πίσω συνεχώς. Όταν τελικά ξεπεράσαμε τα προβλήματα που είχαμε και βγήκαμε στον αέρα, αισθανθήκαμε αρκετά άβολα θα έλεγα. Ξαφνικά από εκεί που δεν σε ξέρει η μάνα σου, αποκτάς μεγάλη ευθύνη σχετικά με το τι ανεβάζεις / κατεβάζεις, με ποιον συνεργάζεσαι και με ποιον όχι. Ξαφνικά δεν μπορείς να κάνεις ο,τι γουστάρεις, έχεις κάποιους στους οποίους λογοδοτείς. Άρα φόβος θα έλεγα πως ήταν το πρώτο συναίσθημα για μένα. Μετά συνάντησα τη Ρόζα, η οποία βοήθησε με την εντελώς διαφορετική της οπτική, και τα υπόλοιπα παιδιά που από τη μία στιγμή στην άλλη είδαν πως μπορούν να εκφραστούν ελεύθερα και επιτέλους να αξιοποιήσουν όλη τη δημιουργικότητα που έχουν μέσα τους! Οπότε ήταν θέμα χρόνου να περάσουμε από το φόβο στον ενθουσιασμό!

Ποιος είναι ο σκοπός του Solomon; Το μήνυμα που θέλει να περάσει;
Το βασικό μας μήνυμα είναι πως πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ως πολίτες πως το θέμα της κοινωνικής ένταξης δεν επηρεάζει μόνο τους πρόσφυγες ή / και τους μετανάστες αλλά την κοινωνία ως σύνολο. Μέχρι σήμερα βλέπαμε δομές, τις όποιες δομές τέλος πάντων, σχετικά με την παροχή υποστήριξης για τις έκτακτες ανάγκες των προσφύγων και των μεταναστών. Ίσως γιατί η Ελλάδα αποτελούσε πέρασμα. Ίσως γιατί κανείς δεν ήθελε να μείνουν εδώ αυτοί οι άνθρωποι, άρα δεν αναπτύξαμε ποτέ ένα σύστημα ένταξης. Πλέον έχουμε φτάσει σε σημείο που δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να αποφεύγουμε τις ευθύνες μας και να κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Είναι επιτακτική ανάγκη να δημιουργήσουμε μία λειτουργική κοινωνία για όλους!

Σαν πολυπολιτισμικό περιοδικό που είστε, δεν μπορώ να το αποφύγω και να μη ρωτήσω. Πώς βλέπετε την κατάσταση με τους πρόσφυγες;
Η κατάσταση που βλέπουμε χωράει σε μία μόνο φράση και είναι εκείνη που επικρατεί και κατά τη διάρκεια μίας εμπορικής συναλλαγής! Άνθρωποι – πιόνια πηγαινοέρχονται και χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τα συμφέροντα της εκάστοτε χώρας.

Σχολιάστε μου το εξώφυλλο του δεύτερου τεύχους σας.
Το εξώφυλλο του δεύτερου τεύχους μας είναι μία απάντηση στον τρόπο διαχείρησης και προβολής του προσφυγικού ζητήματος από τα περισσότερα ελληνικά ΜΜΕ. Όταν ανακοινώσαμε σε φίλους και γνωστούς την ιδέα του δεύτερου εξωφύλλου, ακούσαμε αρκετά επιχειρήματα με στόχο να μας αποτρέψουν. Το επικρατέστερο ήταν «Μα γιατί κάθεστε και ασχολείστε και τους δίνετε αξία;».

Όπως εξηγούμε και στο εσώφυλλό μας, τα ΜΜΕ έχουν τη δύναμη να διαμορφώνουν αντιλήψεις και στο τέλος ολόκληρες κοινωνίες. Δεν μπορούμε λοιπόν να παραμείνουμε σιωπηλοί, όταν η αντίληψη που αναπαράγουν προσπαθεί να αποδείξει την ανωτερότητα του Δυτικού πολιτισμού σε σχέση με οποιονδήποτε άλλο. Αλήθεια, πιστεύει κανείς πως θα πετύχουμε κοινωνική ένταξη, προβάλλοντας καθημερινά τους πρόσφυγες και τους μετανάστες ως υποδεέστερης κατηγορίας ανθρώπους; Όσους και να ρωτήσεις θα σου πουν όχι. Το κάνουμε όμως, υποσυνείδητα. Γιατί έτσι μάθαμε. Δεν μας κατηγορώ. Κι εμείς όταν αρχίσαμε να στήνουμε το Solomon, στήναμε ένα περιοδικό με συντακτική ομάδα μόνο από πρόσφυγες που θα μιλούν για τα προβλήματά τους. Ξέρεις όμως, οι πρόσφυγες και οι  μετανάστες ζουν εδώ, έχουν άποψη για τα πάντα και έχουν τις ίδιες ακριβώς ικανότητες και δυνατότητες εξέλιξης με εμάς, τους ντόπιους. Το εξώφυλλό μας δεν κατηγορεί κανέναν προσωπικά, παρά μόνο τη φιλοσοφία μας και τον τρόπο που δρούμε, νομίζοντας πως βοηθάμε!

Solomon Magazine-2

Το πρώτο τεύχος ήταν ένα τεύχος γνωριμίας τόσο με εσάς, όσο και με το ίδιο το περιοδικό. Στο επόμενο τεύχος τι θα ακολουθήσει; Τι θέματα θα περιλαμβάνει;
Στα επόμενη τεύχη η αλήθεια είναι ότι θυμίζουμε λίγο περισσότερο περιοδικό. Ο κάθε συντάκτης έχει τη δική του στήλη, στην οποία αναπτύσσει θέματα που έχει επιλέξει ο ίδιος και γνωρίζει καλά. Για παράδειγμα, η Anna ξεκινάει ένα ταξίδι στον κόσμο της Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, ο Nadir, ως γνώστης του κλάδου, μας μιλά για την σημαντικότητα των Διαπολιτισμικών Μεσολαβητών στην Ελλάδα. Η Nonna αναδεικνύει περιοχές της Αθήνας, ξεκινώντας από τη Γλυφάδα, κάνοντας βόλτα με άλλους κατοίκους της πόλης. Ο Khan μιλά για τα προβλήματα των προσφύγων και μεταναστών που αντιμετωπίζουν όταν προσπαθούν να στήσουν τη δική τους επιχείρηση στη χώρα και ο Hassan μας φέρνει σε επαφή με τις γεύσεις και τα αρώματα της Σομαλικής κουζίνας.

Αν το Solomon ήταν μουσική τι μουσική θα ήταν;
Είναι ίσως η μόνη ερώτηση για την οποία μπορούμε να τσακωθούμε για το τι θα απαντήσουμε.

Αν αγαπάς τα ταξίδια, αν γουστάρεις να γνωρίζεις ανθρώπους με εντελώς διαφορετική κουλτούρα από τη δική σου ή να ανακαλύπτεις ήθη, έθιμα ακόμη και φαγητά από μακρινούς πολιτισμούς αλλά δεν έχεις φράγκο στην τσέπη σου και χρόνο από την απαιτητική καθημερινότητά σου, μπορείς λίγα λεπτά πριν καταρρεύσεις στο κρεβάτι σου από την κούραση της μέρας να ξεφυλλίσεις και να ταξιδέψεις διαδικτυακά με το Solomon από το κινητό, το tablet ή τον υπολογιστή σου. Καλοτάξιδο!

*Ο τίτλος είναι παρμένος από επετειακό άλμπουμ που κυκλοφόρησε το συγκρότημα Τρύπες το 2002 με τις μεγαλύτερες επιτυχίες του από το 1985-2000.

INSTAGRAM
FOLLOW DIDEE